علت ریزش مو

ریزش مو علل گوناگونی دارد . زمانی که موها بطور ناگهانی شروع به ریزش می کنند؛ علت ممکن است بیماری ، رژیم ، داروها یا متولد شدن فرزند باشد. اگر به تدریج ریزش مو صورت گیرد و با گذشت زمان بیشتر شود؛ ممکن است فرد ریزش موی ارثی داشته باشد. بعضی از روش های آرایش مو نیز ممکن است باعث ریزش موی قابل توجهی شوند.

اختلالات:

- ریزش موی ارثی ( نازک شدن تدریجی مو ها ): به آن ریزش موی آندروژنتیک نیز می گویند. این در واقع شایع ترین علت ریزش مو است.
- ریزش منطقه ای: این یک بیماری خود ایمنی است که باعث ریزش مو در سر، صورت و یا در دیگر نقاط بدن می شود و در هر سنی می تواند ایجاد شود. ریزش موها به صورت سکه ای یا منطقه ای است. در نوع پیش رفته آن تمامی موهای سر و صورت از بین می روند .


بیماری‌ها:

- بیماری داخلی زمینه ای: در حدود سی بیماری داخلی مختلف، ریزش مو یک علامت هشدار دهنده است . وقتی بیماری زمینه ای نباشد ریزش مو نیز کنترل می شود . دو بیماری شایعی که بیشتر از همه باعث ریزش مو می شود:
1- کم کاری تیروئید 
2- کم خونی 

این ریزش مو در حقیقت ریزش موی واکنشی است و خود بخود کم می شود. چند ماه بعد از بیماری اولیه ریزش مو به طور ناگهانی آغاز شده و موها به ویژه در ناحیه گیج گاه کاهش می یابد .
- درمان برخی سرطان ها: در پی درمان برخی سرطان ها ریزش مو ایجاد می شود. رادیو تراپی و شیمی درمانی منجر به ریزش مو می شوند. اغلب موارد به دنبال اتمام درمان سرطان موها به حالت نرمال برمی‌گردند .
- عفونت های قارچی سر: این عفونت در بچه ها شایع است. ریزش مو توأم با پوسته ریزی و خارش سر به صورت موضعی می‌باشد. مسری است و به راحتی قابل درمان است .
- کندن موها: نوعی وسواس اجباری است. برخی از افراد با اراده موهای خود را می‌کنند. با اینکه فرد نسبت به این موضوع آگاهی دارد اما یک حالت وسواس و اجبار گونه در وی وجود داشته و منجر به ادامه کار می‌شود. این افراد ممکن است موهای سر، ابرو و یا مژه‎های خود را بکنند. این بیماری از نوزادان 18 ماهه تا افراد مسن مشاهده شده است .


آرایش موها:
- مواد آرایشی موها: استفاده مکرر از مواد دکلره و مواد فر دائمی منجر به ریزش مو می‌شود. استفاده بیش از اندازه و نامناسب از رنگ مو ، ژل ، و اسپری های نگهدارنده مو منجر به ریزش مو می شوند . در واقع اینها منجر به شکستن و ریختن موها می شوند . متخصصین مو توصیه می کنند که مصرف مواد آرایشی مو محدود شود.
- سشوار، اتوی مو و وسایل مشابه: استفاده مکرر از سشوار و اتوی مو منجر به ریزش مو می شود. گرمای ناشی از سشوار و اتوی مو آب درون ساقه مو را تخلیه کرده و موها را مستعد شکستن و آسیب دیدن می کند . اگر اجازه بدهیم که موها در معرض هوا خشک شده و سپس آنها را مدل داده و آرایش کنیم این ریسک کاهش می یابد . استفاده از اتوی مو نیز باید بسیار کم باشد .
- کلیپس ، کش مو و سنجاق مو: اگر از این وسایل به صورت سفت و محکم برای نگهداشتن موها استفاده شوند ، موها آسیب می بیند . اگر سنجاق مو انتخاب می کنید بهتر است انواعی که نرم تر بوده و نوک آنها تیز نباشد انتخاب کنید . کلیپس مو نیز باید یک بالشتک از جنس لاستیک در تماس با موها داشته باشد . بهتر است از این وسایل به صورت سفت و محکم برای بستن موها استفاده نشود .
- بافت موی آفریقایی: در این نوع آرایش موها در اثر فشار بیش از حدی که به ریشه های مو وارد می شود موها دچار ریزش می شوند و حتی این ریزش ممکن است دائمی باشد .
- شامپو زدن و برس زدن بیش از اندازه موها: شامپو زدن بیش از اندازه و یا برس زدن بیش از اندازه منجر به آسیب دیدن موها می شود . به خصوص اگر این کارها را با وسواس و محکم انجام دهیم مو ها بیشتر آسیب می بینند . در این افراد موها نازک و تیره و شکننده هستند. بهتر است موهای خیس شانه نشوند. حوله را بر روی موها نکشید . حوله را به دور سر خود بپیچید تا موها به آرامی خشک شوند. موهای خیس در معرض آسیب بیشتری هستند .


رژیم غذایی: 
- کم کردن وزن: حتی اگر کم کردن وزن زیر نظر پزشک باشد سه تا 6 ماه بعد از کم کردن 6 کیلو وزن ریزش مو اتفاق می‌افتد. ریزش مو به دنیال کاهش وزن شایع است والبته دوباره به حالت نرمال برمی‌گردد .
- مصرف بیش از اندازه ویتامین‌ها: مصرف بیش از اندازه ویتامین A که معمولاً در مکمل‌های ویتامینی یافت می‌شود منجر به ریزش مو می‌شود. بعد از قطع و نرمال شدن ویتامین A بدن مو ها به حالت نرمال برمی‌گردند .
- کم مصرف کردن پروتئین: اگر بدن پروتئین کافی دریافت نکند، در مصرف پروتئین خود صرفه جویی کرده و سهمیه موها را قطع می‌کند. دو تا سه ماه بعد از کم شدن پروتئین بدن موها ریزش می‌کنند. با مصرف کافی پروتئین می‌توان جلوی این مشکل را گرفت. گوشت، تخم مرغ و ماهی‌ها منابع خوب پروتئین هستند. گیاه‌خواران می‌توانند پروتئین خود را با افزودن آجیل گیاهان دانه دار و عدس به رژیم غذایی خود بدست آورند .
- کم مصرف کردن آهن: کمبود آهن منجر به ریزش مو می‌شود. این مسئله به خصوص در مورد خانم‌ها صادق است. منابع غذایی آهن برای گیاه‌خواران عبارتند از : دانه سویا ، تخم کدو، عدس، اسفناج. منابع غذایی حیوانی آهن عبارتند از گوشت، حلزون و صدف خوراکی .
- اختلالات خوردن: برخی از بیماری ها که خود را با اختلال خوردن غذا نشان می دهند مثل بی اشتهایی عصبی منجر به ریزش مو می‌شوند .


داروها:
- داروهایی که بیشتر از همه منجر به ریزش مو می شوند عبارتند از: رقیق کننده های خون مثل آسپرین ، دوز بالای ویتامین A داروهایی که برای درمان آرتریت ، افسردگی، نقرس، فشار خون بالا و بیماری‌های قلبی مصرف می‌شوند .
- قرص‌های جلوگیری از بارداری: در برخی از زنان قطع و یا مصرف قرص های جلوگیری از بارداری منجر به ریزش مو می شود. این به خصوص در زنانی که زمینه ارثی ریزش مو دارند اتفاق می افتد .


استرس و هورمون ها:
- استرس های فیزیکی: ریزش موی قابل توجه به دنبال جراحی، تب بالا، عفونت شدید و حتی یک آنفولانزای شدید می تواند باشد.
- تغییرات هورمونی: تغییرات قابل توجه در سطح هورمون‌ها به ویژه در زنان می تواند موجب ریزش مو شود. ریزش مو در زمان یائسگی و همچنین به دنبال تولد بچه به خاطر پایین افتادن سطح استروژن خون شایع است. وقتی ریزش مو به علت پایین افتادن استروژن خون باشد این موقتی است و موها مجدداً به حالت اول برخواهند گشت . یک خانم در سن 40 سالگی یا بالاتر نباید انتظار داشته باشد موهایش به اندازه سنین 20 سالگی رشد کنند .


انواع ریزش مو:

1- طاسی مردانه (ریزش موی ارثی، هورمونی یا الوپسی آندرو ژنتیک)

شایعترین علت نازک شدن و ریزش موها در آقایان و خانم ها می‎باشد. طاسی مردانه یک اختلال ارثی مو می‌باشد که وابسته به هورمون جنسی مردانه است. ایجاد طاسی مردانه وابسته به یک استعداد ژنتیکی و نیز افزایش تبدیل تستوسترون به دی هیدرو تستوسترون می باشد. به همین دلیل به آن ریزش موی ارثی ـ هورمونی گفته می شود. در مردان ریزش مو در هنگام بلوغ که هورمون‌های جنسی مردانه افزایش می‌یابند شروع می‌شود. در خانمها نیز همین اتفاق می‌افتد ولی در سی تا چهل درصد موارد یک اختلال سیستم غدد درون ریز وجود دارد. طاسی در مردان یک بیماری به شمار نمی رود بلکه در حقیقت نوعی واکنش فیزیولوژیک نسبت به هورمون‌های جنسی در افرادی است که به طور ژنتیک مستعد هستند .

پدیده مینیاتوری شدن (Miniaturization)
از علائم مشخصۀ موی ارثی ـ هورمونی است. به این صورت که موها در ابتدا نازکتر و کوتاهتر می‌شود و سپس می ریزد. بر روی سر دو دسته پیاز مو (فولیکول مو ) وجود دارد :
الف – فولیکول‌های حساس به هورمون جنسی مردانه که در قسمت های جلو و فرق سر قرار دارند. 
ب – فولیکول‌های غیر حساس نسبت به هورمون جنسی مردانه که در طرفین و پشت سر قرار دارند. ریزش مو معمولا از شقیقه‌ها آغاز می شود و سپس به صورت "M " موها پسرفت می کنند و بعد فرق سر ریزش صورت می گیرد.
البته همان طور که ذکر شد موهایی که در طرفین و پشت سر قرار گرفته اند چون فولیکولهای آنها حساس به هورمون نیستند هرگز نمی‌ریزند. هامیلتون (Hamilton) و نوروود (Norwood) چگونگی پیشرفت و نماهای مختلف از دست رفتن مو را از تیپ I تا تیپ VII تقسیم بندی کرده اند که در ذیل مشاهده می کنید.
ریزش موی ارثی ـ هورمونی در زنان نوعی ریزش موی ارثی و منتشر است که عموما مرکز سر را گرفتار می کند و در سن پایین شروع می شود. ریزش مو از دهۀ ۲۰ تا ۳۰ شروع می شود و بتدریج صورت می گیرد و شدت زیادی ندارد . خط رویش مو باقی می ماند. لودویگ (Ludwig) این نوع ریزش مو را به ۳ دسته تقسیم کرده است که در زیر مشاهده می کنید .

درمان
شامل درمانهای دارویی ، استفاده از روشهای کمکی و پیوند موی طبیعی یا همان کاشت موی طبیعی می باشد که براساس نظر پزشک صورت می گیرد . البته اساسی ترین و بهترین راه درمان در صورت امکان انجام پیوند مو (کاشت موی طبیعی) است . برای کسب اطلاعات بیشتر به بخش «روشهای درمان ریزش مو» در صفحۀ نخست مراجعه فرمایید .

2- طاسی منطقه ای (اکوپسی آره آتا)
طاسی منطقه ای یک بیماری شایع با علت ناشناخته است که به صورت ریزش مو بدون ایجاد جای زخم (اسکار) در منطقه یا مناطقی از نواحی مو دار بدن مشخص می شود . شروع بیماری می تواند ناگهانی بوده و یا این که سیری آهسته داشته باشد . مشخصه ضایعات بصورت یک ناحیه بدون موی گرد یا بیضی می باشد . به نظر می رسد که طاسی منطقه ای یک بیماری خود ایمنی (اتو ایمون) باشد که در آن به سیستم ایمنی صد در صد رسیده و در نتیجه حفظ امنیت بدن از عوامل خروجی ، ویروسها و باکتریها آسیب دیده و باعث ریزش مو در سر و سایر نقاط بدن شده است . ضایعات ممکن است گسترده بوده و تمام پوست سر را گرفتار کرده باشد (الوپسی تو تالیس) و یا حتی باعث ریزش تمام موهای بدن شود (الوپسی یونیورسالیس) طاسی منطقه ای در هر سنی می تواند شروع شود هر چند اکثر بیماران کمتر از ۴۰ سال دارند . هر دو جنس بطور مساوی گرفتار می شوند . در ۲۰ درصد موارد تاریخچۀ فامیلی مثبت است . بهبود خود بخودی و عدد مجدد در این بیماری شایع است . عوامل استرس زا در ایجاد طاسی منطقه ای موثر است . گر چه درمان قطعی این بیماری هنوز وجود ندارد ولی استفاده از مینوکسیدیل ، استروئیدهای موضعی ، انترالین ، PUVA تراپس ، لیزر تراپی کم توان (LLLT) و درمان های ترکیبی تا حدودی موثر است . انجام پیوند مو در این بیماران توصیه نمی گردد گر چه در سالهای اخیر چندین مورد درمان با پیوند موی طبیعی گزارش شده است . استفاده از PRP تا ۶۰% در درمان موفقیت داشت. (کنگرۀ بین المللی پیوند موی طبیعی در امستردام هلند ۲۰۰۹) .

3- تلوژن افلوویوم (Telogen efluviam)
نوعی ریزش موی منتشر بدون ایجاد التهاب و یا جوشگاه زخم است که ۵ ـ ۳ هفته بعد از استرس ایجاد می شود و به دو نوع حاد و مزمن تقسیم بندی می شود . در این نوع ریزش مو اغلب بیمار از کنده شدن دسته های مو در هنگام شانه کردن یا حمام رفتن شکایت دارد . در ۹۵% موارد رشد دوبارۀ موها بطور خود بخود بعد از ۱۲ ماه روی می دهد. از جمله علل این عارضه عبارتند از : تب بالا ، زایمان ، اختلالات تیروئید ، استرس ، بیماری شدید ، استرس فیزیکی و جراحی . در درمان این عارضه مینوکسیدیل می تواند مفید باشد ولی خود بخود نیز بهبود می یابد.